E-learning Pastoraat

Aanbod buiten VPKB / Ambt   /

Gewoon namens de kerk bij iemand op bezoek gaan. Zorgen voor het onderling contact. Dat is een van de belangrijkste taken van een ambtsdrager. Toch zien velen er ook tegen op: Wat verwachten ze van me? Waar moet zo’n bezoek aan voldoen? En wat moet ik allemaal kunnen?
Weer anderen zouden graag het gesprek dieper willen laten gaan dan een gesprek over koetjes en kalfjes.
De cursus gaat over deze verwachtingen en hoe je luisteren kunt leren.

Wat levert de training op?
Inzicht in het unieke karakter van een pastoraal gesprek.
Inzicht in gespreks- en luistervaardigheden.

De cursus is opgesteld door de Protestantse Kerk in Nederland.

Deze opleiding via e-learning is gratis en geheel gericht op zelfstudie. Inschrijven kan via de link op de pagina van de PKN.

(Let op: het aanbod van de PKN bestaat uit twee delen. Een zelfstudie via e-learning (gratis) en een aantal bijeenkomsten per gemeente (betalend). U kunt gewoon enkel inschrijven voor de online cursus.)

Tijdsduur: 4 uur e-learning op eigen tempo te volgen. De bedoeling is een soort logboek (Schriftje of document op computer) bij te houden. Hierin geeft u zelf antwoord op de vragen. Deze worden niet getoetst. Wel kan het interessant zijn om met anderen hierover door te spreken. Indien u dit wenst kunt u dat aangeven aan de vormingsverantwoordelijke.

 

Migratie

Diversiteit - Migratie   / /

Migratie is een belangrijk thema in Europa. Europese burgers genieten van de vrijheid van bewegen door heel Europa en Bulgaarse schilders, Nederlandse kassiers, Spaanse verpleegsters en Roemeense bouwvakkers zijn geen uitzondering. Een sociale en correcte regelgeving huppelt echter vaak wel achterop, omdat economische belangen voorop worden gesteld.

Maar ook vluchtelingen uit oorlogsgebieden zoeken een veilig heenkomen in de EU. Toets je kennis over dit thema maar eens via de quiz van het Europa Huis in Brugge. Solidariteit, een waarde voor de EU en voor de kerken blijkt heel anders ingevuld te worden. Solidariteit is voor ons barmhartigheid, warmhartigheid met de minste onder ons, gericht op het toekomst scheppen, maken en geven. Dat telt voor die vrachtwagenchauffeur uit Roemenië  die gedwongen dagenlang in zijn cabine in Europa rijdt en slaapt tegen een aanmerkelijk lager loon dan zijn Belgische collega, maar ook voor die vluchtelingen die wanhopig een veilig heenkomen zoekt in Europa. Hij of zij zou moeten kunnen rekenen op de onderlinge solidariteit van Europese landen om niet op een Grieks eiland te moeten stranden in de overvolle kampen of nog erger in een cel in Libië terecht komt.

28-03-2019: Het was een beetje wrang moment om dit ter sprake te brengen die avond in de Wijngaard. De EU had de dag voordien net besloten geen schepen (Operatie Sophia) meer in te zetten. ‘Wat gaat men doen als men vanuit de lucht vaststelt dat er mensen dreigen te verdrinken?  (2018 stierven op deze route 1.312 mensen, 23.400 bereikten Italië). De migratiedruk vanuit Libië is sterk afgenomen omdat de Libische kustwacht nu de meeste boten onderschept (85%). Italië wil echter niet meer alleen voor deze vluchtelinge opdraaien. Ze stellen vast dat er weinig solidariteit is tussen de Europese landen om de lasten te spreiden en in het kader van ‘burdensharing’ vluchtelingen die aankomen, te hervestigen in andere landen.

De CEC legde volgende vragen op tafel om over na te denken:

  • Hoe zal de EU gastvrijheid bieden aan mensen die hulp en bescherming nodig hebben? Kunnen meer veilige routes (Resettlement en Humanitaire Corridors gerealiseerd worden i.p.v. landen als Turkije en Libië als veilige derde land te verklaren waar mensen zonder serieus onderzoek naar teruggestuurd kunnen worden. We zijn de beelden van de slavenmarkt in Libië blijkbaar snel vergeten.
  • Hoe zal de EU de solidariteit in het migratiebeleid bevorderen? (migratie heeft oorzaken!)

Hoe zal de EU migratie als een kans zien om in te spelen op vergrijzing en tekorten op de arbeidsmarkt?

 

Wat zegt de Bijbel?

Anne Kooi gaf een aantal bijbelteksten mee waarin het vreemdelingschap naar voren komt.
Duidelijk werd dat het omgaan met vreemdelingen in de Bijbel (het ethisch handelen) bepaald wordt door de identiteitsvraag.

“Behandel vreemdelingen die bij jullie wonen als geboren Israëlieten. Heb hen lief als jezelf, want jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte.” (Leviti­cus 19:34), en: “Ook u moet vreemdelingen met liefde behandelen, want u bent zelf vreemdelingen geweest in Egypte.” (Deuteronomium 10:19). Het Godsvolk wordt er telkens aan herinnerd dat zij zelf vluchteling zijn geweest: ‘jij bent als hen’.

De vreemdeling wordt dan ook niet  beoordeeld op de reden waarom hij of zij vlucht (Abraham vluchtte naar Egypte vanwege de hongersnood, een economische vluchteling dus, Mozes vluchtte naar de woestijn omdat hij voor zijn leven vreesde omdat hij iemand had doodgeslagen, iemand met een strafblad, kun je zeggen). Er wordt in de Bijbel wel onderscheidt gemaakt tussen de ene vreemdeling en de andere (ger en nokri) maar dit verschil heeft niets te maken met de reden waarom iemand vertrekt of welke achtergrond hij of zij heeft.
De identificatie met de vreemdeling  zien we ook terug in het Nieuwe Testament. Wij zijn gasten en bijwoners voor God. Ook onze identiteit hangt samen met de vreemdeling.
En tegelijkertijd geldt dat ook God zelf zich met de vreemdeling identificeert. Wie weet herbergen we Hem zonder het weten.

Meer achtergrond vindt u bij onze partners van Orbit vzw

(Dit is een kort verslag van de avond met ds. Anne Kooi in de reeks ‘Een geloofwaardig Europa’. )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

het klimaat

Klimaat - Schepping   / /

Wat moeten we vrezen en wat mogen we hopen? – lezing VPKB Dendermonde door Karel Malfliet

In Laudato Si (samenvatting)– de encycliek van Paus Franciscus waarin gestreefd wordt naar een intergrale ecologie staat onder andere:

“We kunnen vandaag echter niet ontkennen dat een echte  ecologische aanpak  steeds evolueert naar een sociale aanpak waarbij gerechtigheid  deel moet uitmaken van het debat over milieu, om zowel de schreeuw van de aarde als die van de arme te horen.”

Dat deze sociale gerechtigheid op de achtergrond dreigt te raken binnen het Europese beleid blijkt uit het gegeven dat de mensenrechten naar de preambule zijn verbannen in het akkoord van Parijs: armoedebestrijding, rechten van inheemse volkeren, recht op participatie van de samenleving, gendergelijkheid en empowerment vrouwen, voedselzekerheid, rechtvaardige transitie en waardig werk, intergenerationele rechtvaardigheid, integriteit van de ecosystemen. (zie ook Europa en haar waarden)

En dan de opwarming van de aarde en de perspectieven.
Het is duidelijk veel tijd hebben we niet meer voor het klimaatwijziging onomkeerbaar zijn, hooguit 10 jaar. De wetenschap is duidelijk. Het IPCC rapport , te vinden op de website van de federale overheid zegt 1,5 °C is nog mogelijk, maar dan zijn wel “snel verregaande en ongeziene veranderingen” nodig:
– Wereldwijd de uitstoot tegen 2030 halveren
– Wereldwijd nul uitstoot tegen 2050

Er gebeuren rampzalige gevolgen als de aarde 2 graden warmer wordt. Nu al zijn er 400.000 klimaatdoden per jaar (direct en indirect). De slachtoffers bevinden zich echter ver van ons bed.

Toch wil Karel Malfliet hoopvol blijven. Het is nog niet te laat en met een gezamenlijke inspanning kunnen we een halt toeroepen. Wetenschappers hebben hiervoor vier scenario’s uitgeschreven. Een daarvan is het uit de lucht halen en stockeren van co2. Dit staat echter lang niet op punt en brengt veel risico’s mee.

En wat met Europa en het Vlaams beleid. Twee slides spraken hierover boekdelen: er wordt gewoon weg te weinig gedaan.

Bond beter leefmilieu – klik op de afbeelding
klik op de afbeelding voor de bron

 

 

 

 

 

 

 

De linker kolom, in de foto van de Bond berter leefmilieu, toont de uitstoot in gebouwen, landbouw, kmo’s en afval (non-ets). Zoals de 4% laat zien, moet hiermee in Vlaanderen nog begonnen worden.  Ook het energieverbruik haalt nog lang niet de Europese doelstellingen. De doelstellingen van Europa laten dan bovendien zien dat het huidig Europees beleid  in 2050 bij lange na niet op de vereiste 0% uitkomt. Men rekent veeleer op de wetenschap dat zij de oplossing op een presenteer blaadje zullen aandragen.

Het verhaal liet zien dat het idee van ieder zijn eigen steentje bijdragen geen oplossing biedt. Intussen is het punt bereikt dat er structurele veranderingen, wereldwijd moeten plaatsvinden en uiteraard kunt u daar uw eigen steentje toe bijdragen. Bovendien zouden we in plaats van bang te zijn dat we door de structurele maatregelen veel gaan verliezen (bijv onze goedkope vliegreizen) misschien ook veel gaan winnen: gezondere leefomgeving, minder tijd in de file doorbrengen, gezondere werkomstandigheden,….. Je merkt bijvoorbeeld dat een plaatselijk klimaatbeleid zoals in Gent wel degelijk direct invloed heeft op de luchtkwaliteit.

Overigens kun je ook als kerk inzetten. Elke gemeenschap een klimaatplan biedt hiertoe goede handvatten. Voor liturgie suggesties en Bijbelstudie verwijzen we naar een lied en gebed.

Karel Malfliet, van opleiding industrieel ingenieur landbouw en tropische landbouw en dus wetenschappelijk geschoold genoeg om met kennis van zaken te spreken. Hij is ook het gezicht van Ecokerk, bracht op indrukwekkende wijze de vragen over het klimaat in beeld.
Ecokerk is in 2005 door de bisschoppen in het leven geroepen. ECOkerk maakt deel uit van de commissie Rechtvaardigheid en Vrede en sinds de oprichting werd er nauw samengewerkt met de VPKB. Een lid van de werkgroep Kerk in de Samenleving maakt deel uit van de stuurgroep ECO-kerk.

Een geloofwaardig Europa – Europa en zijn waarden

Kerk en Politiek   / /

Een verslag

Wat zou u antwoorden op de vraag welke waarden de kerken en christenen in het bijzonder kunnen bijdragen aan de Europese Unie?
De groep die op 12 maart jl in Mechelen samen kwam om met elkaar na te denken over de waarden van de Europese Unie, gaf hierop de volgende antwoorden:
saamhorigheid, solidariteit, rechtvaardigheid, duurzaamheid, zorg voor de Schepping, vrijheid, verzoening, vergeving, barmhartigheid, naastenliefde, broederschap, gastvrijheid.

Zonder deze waarden te willen toe-eigenen was de groep het erover eens dat deze waarden ongetwijfeld hebben bijgedragen tot de waarden die de Europese Unie als fundamenteel beschouwd. Waarden waarop de grondrechten van de EU gebaseerd zijn en die bindend zijn voor de lidstaten.

De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen (art. 2 van het Verdrag van Lissabon).
Duurzaamheid, zorg voor de Schepping en ook de zorg voor vluchtelingen en migranten zijn niet expliciet als waarden opgenomen maar komen wel in de grondrechten voor.

Het is belangrijk om ons bewust te zijn van deze waarden als gezamenlijk project, als gezamenlijke identiteit tussen de lidstaten en de burgers van de Euroepese Unie en voor wie bescherming zoeken. Veel al krijgen de economische belangen de aandacht en ook de overhand. De basis van de Europese Unie verdient echter meer aandacht en zorg.
En het is van belang om als kerken hier de vinger aan de pols te houden want juist deze waarden staan onder druk en grondrechten worden in een aantal gevallen flagrant geschonden. Hiervoor bestaan wel mechanismen en procedures maar helaas worden deze zelden ten volle benut.

Voor wie verder wil lezen of zich wil engageren rond de Europese waarden en grondrechten vindt hier enkele interessante links.

Deze lezing kaderde in een langere reeks Een geloofwaardig Europa.

De lezing werd gegeven door ds. Stefan Gradl en kan nog  aangevraagd worden.

Joden leven in Antwerpen – brochure

interlevensbeschouwelijke dialoog   / /

In samenwerking met Orbit Antwerpen, heeft de Antwerpse Contactgroep voor Joods-Christelijke Betrekkingen een gewijzigde tweede druk klaar van de brochure ‘Joden, Leven in Antwerpen’.
De veelkleurige brochure is een eerste kennismaking en is o.a. bedoeld om in de klas te gebruiken, of in kringgesprekken in parochie en gemeente.

Er wordt o.a. kort ingegaan op geloofsregels, zoals kasjroet, sabbat, gebed en gezin, huwelijk, onderwijs, solidariteit, met klein overzicht van boeken en webadressen om de brede informatie te kunnen uitdiepen.

Deze brochure van 40 bladzijden op formaat A5 kan besteld worden op het secretariaat van de ACJCB, Lindelei 30, 2531 Vremde aan de prijs van € 5 + verzending, of afgehaald in de bibliotheek van het TPC.

 

Kindernevendienst en jeugdleiding

Kinderen en Jongeren   /

Voor alle inspiratie rond het jeugd en kinderwerk verwijzen we graag door naar ProJop, het Protestants Overleg Platform.
Ook als het gaat om vorming van kindernevendienstleiding en jeugdleiding werken we met hen samen.
Hiervoor werken we op maat van de gemeenten en gaan hierover graag met u in gesprek. Bij het kopje inspiratie vindt u in elk geval al voorbeelden hoe het zou kunnen.

In de kleine protestantse gemeente blijft het een uitdaging om kinderen en jeugd een plaats te geven in de dienst.
Zonder te willen suggereren dat succesformules zijn, delen we toch graag de ideeën.

De nieuwsbrief van april 2018 besteedde al aandacht aan het thema: kindernevendienst en kinderpagina

Kliederkerk  en Kerk op schoot bieden ideeën hoe je jong en oud samen laat vieren.

Wel delen we graag ideeën uit de gemeenten bijvoorbeeld ‘kleuternevendienst’, in de hoop dat ook anderen hun ideeën zullen delen.

Zin of onzin van jongeren in de eredienst

Kinderen en Jongeren   /

Vraag aan jongeren wat ze van de kerk vinden, en ze zullen beginnen over de kerkdienst. Hun beeld van de kerk, gaat allereerst over de dienst. Wat er op zondag gebeurt is dus bepalend voor hen.

Jongeren stappen zondags een wereld in waar ze vaak liederen zingen uit een andere tijd met verouderd taalgebruik. Er is geen contact met de mensen onderling, alleen eenzijdige communicatie vanuit de voorganger. De preken zijn vaak lang en moeilijk te volgen en heeft voor jongeren weinig raakvlakken met wat ze maandag tot zaterdag meemaken. Er ontbreken visuele middelen en sociale media. Stuk voor stuk elementen die jongeren in hun gewone leven constant gebruiken. En dus wordt het kiezen: of in alle eerlijkheid tegen jongeren zeggen dat de diensten niet voor hen zijn – of je diensten gaan aanpakken en tegen het licht gaan houden.

Kerkdiensten die een one man show zijn, vol kerktaal, preken van 20  minuten en weinig mogelijkheid tot interactie, inzet van talenten of visuele middelen, zullen de aansluiting met jongeren verliezen. (naar Marijn Dekker)

 

Wat willen jonge mensen

Uit recent onderzoek is gebleken dat de link naar het “samen” en het zoeken naar zingeving in het dagdagelijkse leven nog steeds hoofdzaken zijn in wat de jeugd verwacht van het geloof, van naar de kerk gaan. De onderzoeker gaf 6 stellingen mee:

–        We zijn op zoek naar relevantie voor ons dagelijks leven, naar wijsheid, naar concrete inspiratie; Volwassenen moeten uitgedaagd worden om het gesprek aan te gaan om over God te spreken, zij mogen voorganger zijn.
Maar ook aansluiten bij de leefwereld van nu, bij de zorgen van nu.

–        Blijf ons uitdagen: we zijn toe aan vernieuwing, confrontatie;

–        We zijn op zoek naar mystiek, naar manieren om God te ervaren;

–        Gebruik verschillende vormen, vb. Biercafé;

–        Wees eerlijk, wees doorleefd: niet de Waarheid maar jouw waarheid over God, wat leer jij van hem. Walk your talk. Jongeren zijn daar erg gevoelig voor.

Jongeren willen niet apart behandeld worden. Laat ze daarom gewoon meedoen in de kerkdienst: als lector, bij de collecte, overvraag ze niet, maar negeer ze ook niet.
Overigens: dat er weerzin en kritiek is over de eredienst, is niet alleen iets van jongeren. Ook onder dertigers en veertigers (en evengoed ook onder senioren) leeft het en blijft men weg (dat laat ook zien dat dit alles niet een specifiek jongerenthema is – het leeft breder). Hierdoor is er rondom de diensten een spanning ontstaan.

Jongeren serieus nemen betekent ook niet, dat alles radicaal anders moet: zij zoeken naar een balans: ‘wij willen meegaan in de dingen die jullie doen, maar geef je dan ook ruimte aan ons?’

 

Jongeren, de preek en de dienst.

Van de 56 praktische tips die uit onderzoek kwamen halen we de volgende grote items eruit.
“De belangrijkste aanbeveling is eigenlijk hetzelfde zoek contact. Verzamel eens tien onderwerpen die jongeren belangrijk vinden, of nodig de predikant eens uit om samen een preek voor te bereiden. Aandacht voor de preek zit soms ook gewoon in hele praktische dingen. Aantekeningen maken bijvoorbeeld, zodat je beter geconcentreerd blijft. Of koffie drinken vóór de dienst in plaats van erna, en zorgen voor voldoende frisse lucht in de kerk.”

  1. Preken doen we met elkaar

Preken is een samenspel tussen predikant, hoorder en Woord. Jongeren willen en kunnen beter luisteren naar een predikant die ze kennen en die zich wil laten kennen. Dit helpt hen om open te staan voor het Woord. Werk dus aan een goede relatie tussen jongeren en predikant.

  1. Preken is meer dan een praatje

Jongeren geven aan dat voor hen de preek iets anders is dan een presentatie. Ze verlangen dat de preek iets uitwerkt voor hun geloof. Als predikant ben je een verwijzer naar Jezus: het Woord bij uitstek. Benoem het heilige van de preek!

  1. Dit is boeiend!

Ontvankelijkheid is een eerste vereiste, wil het Woord overkomen via de preek. Als je jongeren wilt meenemen in de preek, dan zijn een heldere structuur en boodschap cruciaal. Jongeren noemen dit het meest als voorwaarde om betrokken te raken bij de preek.

  1. Het gaat over mij!

Identificatie is belangrijk als het om jongeren en de preek gaat. Deze is tweeledig: de jongeren

herkennen zich in tekst, thema en voorbeelden én jongeren kennen de predikant of leren hem/haar

kennen door de preek.

  1. Hier kan ik wat mee

Een goed verhaal is mooi, maar kun jer er ook wat mee? Jongeren zoeken naar toepasbaarheid van de preek. Woorden die betekenis kunnen krijgen in het dagelijks leven. Hoe je daar vorm aan kunt geven?

Dit alles roept de vraag op, of dit enkel voor jongeren geldt, of geldt dit ook voor jong en oud? Daarom komen we met de verantwoordelijke voor het jeugdwerk, graag langs in uw gemeente om met deze tips samen met gemeenteleden en de kerkenraad de dienst voor te bereiden, met de bedoeling dat iedereen – jong en oud – zich aangesproken weet.

 

 

De stem van Palestijnse christenen

interlevensbeschouwelijke dialoog

In 2013 verscheen het Kairos document. In het Kairos Document horen we voor het eerst de stem van Christenen in het centrale conflict in het Midden Oosten, die lijden onder de bezetting en die ons aanspreken als zusters en broeders. Het is een ander discours dan dat we gewoonlijk via de media ontvangen. De Palestijnse christenen getuigen van het leed dat de bezetting veroorzaakt, maar spreken ook vol geloof, hoop en liefde.

De VPKB schreef hierop een brief naar de broeders en zusters in Palestina  en gaf ook een brochure voor de gemeenten uit als gespreksmateriaal. Om de aandacht te blijven vestigen op deze toch vaak vergeten groep, zorgt de werkgroep KidS jaarlijks voor liturgisch materiaal rond de vredesweek.

Laten we hen niet vergeten.

Jongeren en de preek

Kinderen en Jongeren   / /

Jongeren en de preek, niet de gemakkelijkste combinatie. Hoe zorg je als predikant dat jongeren zich betrokken weten bij de preek? Die vraag staat centraal in het onderzoek dat in Nederland werd gedaan. U kunt het onderzoek met 56 praktische tips raadplegen. Hier alvast een aantal “preken zonder toga, meer uit het hoofd preken, en als predikant dichter bij de gemeente gaan staan. En als best practice jongeren zelf betrekken in de preek.”
Op maandag 13 mei, is er in IJsselmuiden een studiebijeenkomst. De bijeenkomst is bedoeld voor predikanten in de breedte van de Protestantse Kerk en wordt georganiseerd door Jong Protestant (JOP), in samenwerking met de HGJB en de IZB.

Voor wie IJsselmuiden te ver is, met de verantwoordelijke voor het jeugdwerk, komen we graag langs in uw gemeente om met deze tips samen met gemeenteleden en de kerkenraad de dienst voor te bereiden, met de bedoeling dat iedereen – jong en oud – zich aangesproken weet.

 

Vergaderen is verzamelen

Diversiteit - Migratie   /

Tijdens de avonden voor kerkenraadsleden braken we een lans om ook inhoudelijke gesprekken te voeren dat kan bijvoorbeeld gaan over ‘hoe te vergaderen’.
Met de volgende vier onderwerpen kan er een gesprek op gang komen over het waarom van vergaderen, over het werken als team en de eigen inbreng, over het openen en sluiten van de vergadering en over macht en wijsheid.
In de bijdragen maken we dankbaar gebruik van een serie verschenen in het Ouderlingen Blad en geschreven door Prof. Jaap de Lange -In-vergadering-bijeen. U kunt deze serie op vraag ontvangen.

Voor de Vlaamse context pasten we een aantal artikelen aan, zodat deze kunnen dienen als opening van een vergadering. Met dank ook aan de kerkenraad van Gent-Rabot om als proeftuin te fungeren.

U kunt ook altijd de vormingsverantwoordelijke uitnodigen om een vorming rond vergaderen te verzorgen.