Bestaat er een gen voor geluk? – boeken en films over genetische modificatie

Kerk en Maatschappij   / / /

De werkgroep Kerk in de Samenleving zal het komende jaar Genetische Modificatie bespreekbaar willen maken in de gemeenten. Boeken en films zijn een toffe manier om hiermee een begin te maken omdat ze je vaak laten stilstaan bij de vragen van het leven.
Hieronder vindt u een aantal suggesties om al lezend en kijkend na te denken over het thema ‘Genetische modificatie’. Een aantal vragen kunt u zich al lezend stellen:

  • Wat is de boodschap van het boek over genetische modificatie?
  • Bij een non-fictie boek: Heeft het boek meer inzicht gegeven in genetische manipulatie?
  • Bij een fictieboek: Welke existentiële/levensvraag stelt het boek aan de wetenschap?
  • Vindt u dat anderen het boek moeten lezen om zo na te denken over de impact van genetische modificatie?
  1. Het gen; een intieme geschiedenis  – Siddharta Mukherjee (literaire non-fictie)

Siddhartha Mukherjee onderzoekt aan de hand van zijn eigen familiegeschiedenis de menselijke erfelijkheid en het effect ervan op onze levens, persoonlijkheden, keuzes en lotsbestemmingen.  In Het gen. Een intieme geschiedenis verweeft Mukherjee wetenschap en sociale historie met een persoonlijk verhaal, om een onthullende en magistrale geschiedenis te schrijven waarin een wetenschappelijke abstractie tot leven komt. Het boek is onmisbaar voor iedereen die geïnteresseerd is in de morele complexiteit van de huidige wetenschappelijke mogelijkheden om het menselijk genoom te lezen en te schrijven, en voor iedereen die zich bezorgd afvraagt wat de toekomst van de mens behelst.

  1. Gen voor geluk: een revisie –  Richard Powers (fictie)

Richard Powers combineert wetenschap en fantasie in een boek dat daadwerkelijk de vraag stelt: hoe kunnen we de wereld beter maken?

  1. Oryx en Crake/ het jaar van de vloed/Maddadam – Margareth Atwood (fictie)

Wat heeft de toekomst voor ons in petto? Met de ingang van het nieuwe millennium keek Margareth Atwood (bekend van de handmaids tale)   naar de toekomst met de ambitieuze ‘Oryx en Crake’-trilogie (Oryx and Crake (2003 – vert. Oryx en Crake), The Year of the Flood (2009 – vert. Het jaar van de vloed) en MaddAddam (2013 – vert. MaddAddam)). Daarin balanceert de wereld op de rand van de afgrond . Het tweede deel ‘Het jaar van de vloed’ biedt ook mogelijkheden om aan te sluiten bij Scheppingszondag.

4. NEXT – Michael Crichton (fictie)

In NEXT ontsluit Michael Crichton het domein van de genetica: een wereldwijde revolutie die zich ongekend snel en onbeheersbaar voltrekt. NEXT beschrijft een wereld waarin niets is wat het lijkt en waarin het onmogelijke al gebeurd is. NEXT zet waarheid en ethiek op losse schroeven. NEXT kegelt je vaste aannames omver. Provocerend en speels, duister en onheilspellend:

  1. Iedereen geniaal: humane genetica in woorden en cartoons Pascal Borry Gert Matthijs uitverkocht in het Nederlands. Het is nog wel beschikbaar in bibliotheken en in het Engels.   (non-fictie)

De auteurs van Iedereen gen…iaal brengen ons in zo gewoon mogelijke mensentaal op de hoogte van humane genetica, met voorbeelden, cartoons en anekdotes uit de dagelijkse praktijk. Ook de ethische consequenties van de nieuwste ontwikkelingen komen aan bod.

6. De maakbare mens : tussen fictie en fascinatie  Bert-Jaap Koops/Christoph Lüthy/Annemiek Nelis (non-fictie)

Een origineel en gevarieerd boek dat voor een breed publiek van geinteresseerde lezers een boeiend beeld geeft van de mogelijkheden en onmogelijkheden om de mens in de toekomst in positieve zin te veranderen.Veel biologische en medische onderwerpen komen aan de orde, zoals verlenging van de levensduur, kosmetisch plastische chirurgie, prenatale diagnostiek en medische hulpmiddelen. Maar ook verschillende juridische en ethische aspecten worden behandeld.

 Knutselen met DNA in films: fantasie of (bijna) werkelijkheid?

Film Gattaca uit 1997 101 min.

In een niet-complex verhaal ontwikkelt zich een hoogtechnologische thriller. “Er is geen gen voor de menselijke drijfveer” is het motto van Gattaca, een visie die in lome shots wordt uitgebeeld in een nabije toekomst die ondanks genetische perfectie ook een schaduwzijde heeft.

Decoding Anny Parker (2013)

Annie Parker (Morton) is geobsedeerd door kanker: haar moeder en zus zijn er aan overleden. Dokter Marie-Claire King (Hunt) is arts en doet verbeten onderzoek naar de mogelijke erfelijkheid van borstkanker en het bostkankergen. In de film wordt vooral de wilskracht in de verf gezet en de noodzaak voor wetenschappelijk onderzoek.

 

Kleuternevendienst

Liturgie   /

Een paar maanden geleden is de Rabotkerk in Gent gestart met een kleuternevendienst.
Een aantal kindjes waren te groot voor de baby-opvang en liepen soms wat verloren bij de grotere kinderen.
Een keer per maand wordt er een speciaal programma uitgewerkt.

Het werkt zo goed, dat een aantal ouders met jonge  kleine kinderen er speciaal voor komen.

Het materiaal wordt graag gedeeld. De voorbeelden zullen nog verder aangevuld worden.

Dankbaarheid

Herdenkingsdienst/ iemand missen

Schepping

Hier vindt u ook voor deze leeftijdscategorie verschillende liederen.

Missie in de Marge

Kerk en Maatschappij   /

Op 19 november ging de studiedag Missie in de Marge door.
Hier vindt u materiaal dat deze dag voedde.
1. dr. Eleonora Hof gaf een uiteenzetting van haar proefschrift: Reimagining mission in the postcolonial condition: a theology of vulnerability and vocation at the margins. (Het boek is uitverkocht maar nog wel beschikbaar bij de auteur). Zij schreef ook een artikel samen met Gerrit Noort ” ‘Bijbel’ en beperking”.  Hierin verbindt zij missiologie en dissabilty studies.

2. dr. Bert Dicou gaf een uiteenzetting over de verschillende ecclessiologische antwoorden uit de Angelsaksische wereld waar marginaliteit en kwetsbaarheid uitgangspunten zijn.

Verder:

– De inleiding van ds. Ina Koeman

–  een memo geschreven met aanbevelingen naar aanleiding van de werkgroepen.

 

Kerk en Politiek

Kerk en Politiek   /

In de kerk zitten we niet bij elkaar omdat we samen een bepaald politiek programma hebben ondertekend, maar omdat wij, in Christus, tot elkaar geroepen zijn. Toch kunnen geloof en politiek handelen niet van elkaar worden losgekoppeld. Christelijk geloof kan geen scheiding maken tussen geestelijke en materiële zaken. God is vlees geworden in Jezus om zo het dagelijks leven met ons te delen. Het “Onze Vader” dat Jezus ons geleerd heeft, gaat over zowel geestelijke als materiële zaken, zoals ons dagelijks brood en de vergeving van schulden.

Zo start de gespreksnotitie ‘Kerk en Politiek’ die samengesteld is door de werkgroep Kerk in de Samenleving in samenwerking met de commissie vorming. Een brochure die iedereen deze zou moeten lezen. Niet om een pasklaar antwoord te bieden maar wel om het gesprek hierover in onze kerk mogelijk te maken. In deze brochure vindt u een aantal gespreksvragen die het gesprek hierover kunnen voeden.
Bijvoorbeeld op een

  •  kerkenraadsvergadering als inhoudelijk deel van de vergadering. De vragen achterin de brochure zijn dan een goede leidraad.
  •  gespreksavond voor de gemeente. U kunt bijvoorbeeld Rob van Drimmelen uitnodigen. Hij heeft de brochure grotendeels geschreven en is graag bereid met de gemeenten hierover in gesprek te gaan. Neem hiervoor contact met ons op.
  • Een meer ludieke vorm is die rond concrete politieke vraagstukken als migratie en klimaat in de vorm van een Praatcafé.

Wilt u een handreiking voor een goed gesprek in de gemeente. Dan zij hier nog eens wat vuistregels voor het slagen van een goed gesprek.

  • Zorg voor een veilige situatie:Geef iedereen de gelegenheid om aan het woord te komen, maar geef ook gelegenheid om te zwijgen.
  • Laat de deelnemers spreken namens zichzelf. De zinnen beginnen met  ‘ik vind…..’ of ‘ ik voel…..’.
  • Geef het gesprek de kans om op gang te komen. Probeer als gespreksleider het voorbeeld te geven door informatief door te vragen en stimuleer ook dat de deelnemers elkaar vragen stellen.
  • Laat elkaar uitspreken en las in een verhit debat de regel in dat voor je begint te spreken, eerst even kort herhaald moet worden wat de ander heeft gezegd.
  •  Doe ook als gespreksleider mee en wees authentiek bij het antwoord geven.

Geef voor je kerk

Bestuur   / /

Aan alle gemeenten is een folder gestuurd waarin uitleg wordt gegeven over het belang van de centrale bijdragen aan de kerk. De folder sluit aan bij de studiedag over financiën in 2017.  Wilt u in de kerkenraad of bestuursraad werken met deze folder, dan is hier nog een kleine handleiding.
Het roept uiteraard ook de vraag op hoe kunnen we onze kerkleden bewegen om te geven.

Bijbelse inspiratie

In 2006 is door het vormingswerk een brochure geschreven met veel Bijbelse inspiratie. Hier vindt u ideeën voor een bijbelstudie, een gespreksavond, een preekschets. De brochure is te groot voor de website. Wilt u deze als pdf ontvangen, neem dan contact met ons op.

Praktische informatie

Toch hebben kerkgemeenten vaak ook nood aan praktische informatie. Hoe vraag je geld aan mensen, hoe maak je mensen warm?  In Nederland bestaat er de website Kerkbalans met veel praktisch materiaal. Waaruit we enkele tips halen.

  • Besteed aandacht aan de brief.
  • Schrijf enthousiasmerend en wervend. Enkele tips voor de stijl:
  • Gebruik een actieve stijl in de tegenwoordige tijd.
  • Beperk het gebruik van hulpwerkwoorden.
  • Gebruik zo min mogelijk lange zinnen en wissel die af met korte.
  • Wees ‘to the point’.
  • Schrijf in de wij-vorm.
  • Gebruik positieve woorden.
  • Gebruik spreektaal waar mogelijk.
  • Roep op tot actie en maak duidelijk hoe men kan meedoen. Voorkom formeel taalgebruik.
  • Durf te vragen

Als je mensen om een concreet bedrag vraagt, voor een concreet doel dan help je ze om hun gift te bepalen. Indien het om grote bedragen gaat, kunt u het bedrag in kleinere stukjes verdelen voor grote en kleine gevers . Bijvoorbeeld voor de herinrichting van de ruimte kunt u een scheur affiche maken met daarop de verschillende onderdelen. Als u vier potten verf nodig hebt dan maakt u 4 strookjes voor elke pot verf, strookjes voor een x aantal planken, strookjes voor verlichting enz.

  • Betrek de jeugd

Vraag de leiding van de kindernevendienst of de jongerengroep om ook mee te doen. Ze kunnen vaak goed buiten kaders denken en komen met creatieve ideeën. Tip: gebruik het spaarpotje om kinderen zelf mooie acties te laten uitvoeren. Of laat kinderen tekeningen maken voor op de enveloppen waarin u de vrije bijdrage vraagt.

  • Benut beeld en emotie

Beeld zegt vaak meer dan woorden. Je kunt door middel van een taartvorm weergeven waar het geld naar toe gaat. Maak ook gebruik van foto’s en moedig kerkleden aan om foto’s aan te leveren over de acties. Zo verzamel je mooi beeld rondom het thema kerk, dat je kunt gebruiken.  Maak gebruik van sociale media om de actie nog meer onder de aandacht te brengen.
Wees creatief door geld in de vorm van hart of een bloem te presenteren. Hier vindt u nog afbeeldingen die u vrij kunt gebruiken (kerk, hart, geld doet groeien)

  • Maak er een feestje van

Indien je voor een speciale actie geld hebt ingezameld, zorg dan voor een feestelijke samenkomst, of een kerkdienst. Een feestelijke aftrap van de campagne zorgt voor samenbinding. Maak een fotoreportage of organiseer een inhuldiging als het project af is.

  • Geef aandacht aan vrijwilligers en bedank de gevers.

Misschien wel het allerbelangrijkst: bedank de gevers en vrijwilligers voor hun gift en bijdrage. En laat ook zien waar het toe heeft geleid!

Aan de slag met muziek en literatuur – Het jaar van de vloed

Liturgie   / /

“Het jaar van de vloed” is een roman van de Canadese schrijfster Margaret Atwood, en het tweede boek van haar dystopische trilogie Maddadam.

Het Jaar van de Vloed beschrijft de gebeurtenissen van Oryx en Crake (naam van het eerste deel) vanuit het perspectief van de lagere klassen in de volkswijken, in het bijzonder de God’s Gardeners. De Hoveniers van de Heer zijn een religieuze sekte die sommige bijbelse praktijken en overtuigingen combineert met sommige wetenschappelijke praktijken en overtuigingen. Het zijn vegetariërs die toegewijd zijn aan het eren en behouden van al het planten- en dierenleven, en ze voorspellen een menselijke ramp, die ze “De Waterloze Vloed” noemen. Deze voorspelling wordt in zekere zin waar, aangezien Crake’s virale pandemie de menselijke beschaving vernietigt.

Het boek bevat een veertien liederen die ook op muziek gezet zijn en bruikbaar zijn in een dienst rond de Schepping. Ze zijn grappig maar niet zonder ernst.  Titels als ” Wij loven de volmaakte mol”  en “vandaag loven wij Sint Dian” zullen misschien uw wenkbrauwen fronsen, wie de moeite neemt om de teksten te lezen, zal toch ook pareltjes vinden van ecospiritualiteit:
“Als je een gouden perzik eet
bekijk dan goed de pit
Zie hoe die glanst van Levensgloed –
Weet dat God ook daarin zit”.
(uit de Perzik en de Pruim)

“‘t is opgebouwd uit gen en cel,
ontelbare neuronen;
Mijn ark herbergt de vele eeuwen
dat Adam lag te dromen.”
(uit “Mijn lichaam is mijn aardse ark”)

Het lied “De aarde schenkt vergiffenis”  biedt dan weer een eigenzinnige maar troostvolle blik van na de zondvloed.

“De aarde schenkt vergiffenis
aan wie hem schendt met dynamiet;
Na eeuwen keren bomen terug,
Zwemmen weer vogels in het riet.

Het hert vergeeft de woeste wolf
die hem verscheurt, zijn keel doorbijt.
zijn botten voeden bomden die
weer vruchten dragen mettertijd.
…..
Alleen de mens, die zint op wraak
en schrijft een wet als Stenen Woord.
uit naam van ‘t eigen valse recht
martelt hij en vermoordt.

Is dat het beeld van onze god?
van oog om oog en tand om tand?
Wat zou het donker zijn als de zon
uit wraak en niet uit liefde brandt.

…….”

De auteurs Bert Dicou en Anne Claar Thomasson-Rosingh, Sigrid Coenradie besteden in het boek “Gids voor vrijzinnig Bijbellezen” eveneens aandacht aan “het jaar van de vloed”.  Niet alleen kan het boek inspiratiebron zijn voor een preek. De liederen kunnen eveneens een brug slaan tussen een gelovig en seculier publiek.

 

Hier onder vindt u de link naar de veertien liederen in volgorde van het boek.De muziek werd geschreven door Orville Stoeber

Effectief gebruik van website en sociale media

Sociale media   /

Voor wie meer wil halen uit het gebruik van de website en van sociale media verwijzen we graag door naar Kerkonline. Deze website  geeft heel veel informatie over hoe om te gaan met websites en sociale media. Van beamteam tot cookies, online workshops en nog veel meer.
Hier een voorproefje

https://kerkzijnonline.nl/socialemediapost/

De link naar mediawijsheid laten we ook nog staan vooral omdat hier veel al ook didactisch materiaal te vinden is.

Mediawijsheid – over slimgebruik van digitale media

 

We hopen zo tegemoet te komen aan de vraag naar vorming voor het effectief gebruik van sociale media.

 

Klimaatnetwerkplan – Kennismakingsspel voor de hele gemeente.

Klimaat   / / /

Een klimaatplan, het klinkt allemaal heel serieus, maar hoe betrek je de gemeente hierbij?
U kunt dat bijvoorbeeld doen door middel van een spelvorm.

Hiervoor hebt u 12 informatiebladen met uitleg over de verschillende onderdelen van het klimaatplan. Op de achterkant van dit blad kunt u de opdrachten kopiëren.  U vindt deze op de website.

De opdrachten zijn relatief eenvoudig waarbij ook de kinderen betrokken kunnen worden.
De opdrachten zijn ook te maken zonder de gehele tekst te lezen maar gaan toch in op het thema.

Voor de deelnemers is er een werkblad voorzien.  U kunt hen individueel het spel laten spelen of in kleine of grote groep.

Twee variaties:

  1. Een zoektocht

Hiervoor hebt u nodig een redelijke ruimte in de open lucht of uw kerkgebouw. Hang de infobladen met opdrachten op willekeurige plaatsen op of indien u de kerk gebruikt op plaatsen waar de opdracht min of meer vanzelf spreekt.
Bijvoorbeeld over water gebruik bij de toiletten of een kraan. Als het over bloemen gaat kunt u bijvoorbeeld denken aan de plek waar de bloemen geplaatst worden.
Deze vorm is goed bruikbaar voor een startweekend of gemeentedag.

2. Twee of driestrijd

Wilt u er geen zoektocht van maken, dan kunt u bijvoorbeeld twee of meerdere groepen tegen elkaar laten spelen. Wie het eerste de zin gevonden heeft is de winnaar of wie de meeste goede antwoorden heeft is de winnaar. Zorg ervoor dat elke groep maar één werkblad heeft en de 12 opdrachten. Op die manier moet er samengewerkt worden: opdrachten verdelen en de uitkomsten verzamelen.

Deze laatste manier is ook geschikt als opstap om verder te spreken over het klimaatplan.
Misschien heeft u in de gemeente iemand in huis met kennis van zaken over één van de thema’s. U kunt hem of haar vragen om eens dieper op een onderwerp in te gaan.
Een ander mogelijk is om na het spel een gesprek te starten over welk van de thema’s in aanmerking zou komen om aan te pakken in de gemeente. U kunt dan ook de informatiebladen gebruiken.

Wie het spel wil gebruiken, heeft enkel nog de slagzin nodig.

En deze luidt: Naar een koolstofarme wereld.

Vieren met kinderen

Liturgie   /

In de kleine protestantse gemeente blijft het een uitdaging om kinderen een plaats te geven in de dienst.
Vaak zijn er weinig tot geen kinderen.
Zonder te willen suggereren dat succesformules zijn, delen we toch graag de ideeën.

De nieuwsbrief van april 2018 besteedde al aandacht aan het thema: kindernevendienst en kinderpagina

Kliederkerk  en Kerk op schoot bieden ideeën hoe je jong en oud samen laat vieren.

We hopen binnenkort in samenwerking met Projop een vorming aan te bieden.

Woonbegeleiding vluchtelingen – draaiboek

Diaconie   /

De huisvestingsmarkt in Vlaanderen staat al jarenlang onder druk. De wachtlijsten voor sociale woningen zijn ellenlang, en voor wie met een beperkt inkomen moet huren op de private huurmarkt is er een chronisch tekort aan betaalbare en kwaliteitsvolle woningen. De verhoogde instroom van asielzoekers in 2015 en 2016, samen met de hoge erkenningsgraden sindsdien, leidde tot een verhoogde uitstroom van erkende vluchtelingen en subsidiair beschermden de voorbije jaren. Deze groep kwam, op de zeer krappe huurmarkt terecht, samen met een reeds bestaande grote groep van kwetsbare huurders.

Heel wat vrijwilligersgroepen en ook kerken zetten zich al jaren in om vluchtelingen te ondersteunen bij hun integratie, en dus ook in hun woonzoektocht. Dit draaiboek wil vrijwilligers ondersteunen en inspireren wanneer ze een werking willen opstarten of hun bestaande werking willen evalueren.